Planteanatomi - organlære

Kjempefin sida her frå universitetet i Oslo med trykkbare linkar til ulike organ i plantar. Denne må de surfa igjennom!

Vanntransport i tre

Endå ei kjekk lite websida for dykk som skal ta ETW eksamen snart eller for andre forvitne. Her er litt ekstra for engelskkunnige. Eg reknar ellers med at de er ivrige og trenar på klatring, beskjæring og felling no når det er så bra ver. Det er berre 14 dagar att no veit de :)

Småpirrande jobb

Her er eit lønnetre som flakna sund i den sterke vinden på onsdagskvelden. Som de ser så er det i ei kløft med innvaksen bork og litt råteinnslag at han har svikta. Den kruna som er vekke la seg til kvile over ei lågspentlinje over natta. Dei to andre har sprukke frå einannan og vil koma ned kortid som helst.
No vil eigaren ha treet ned, forståeleg nok, men det er ikkje plass til å fella det heilt. Det står i mellom ei lågspentlinje, ei telefonlinje og eit eldhus med skifertak så det må plukkast ned. Ikkje spesielt høgt, kanskje 15 meter, men det er meir enn høgt nok.
Me skal ta det ned mandag eller tysdag, planen er å binda saman dei to stammene med ei stroppe og forankra dei i ei bjørk på oppsida. Deretter vil me bruka den friske toppen til klatrefeste og gå ut på dei to toppane og ta dei ned i mindre deler. Til slutt tek me den friske toppen ned i deler og jobben er gjort.

Litt småpirrande vert det nok - lønn har sprø ved!

Korleis treet er oppbygd

Det nærmar seg ETW eksamen for ein del folk, her på bloggen tenkte eg å hjelpa til litt med å posta interessante sider eg finn om relevante emne. I dag er det ein pdf om korleis treet er oppbygd.
Vonar det ikkje forvirrar meir enn det hjelper.

Tre sine mekaniske eigenskapar

Surfa litt og fann denne kjekke pdf´en om tre sine mekaniske eigenskapar. Mykje kjekt her sjølv om det kanskje først og fremst er tale om trelast. Ein del om trakeidar og vedrøyr og, nyttig stoff for dykk som skal ta ETW eksamen snart, det pleier alltid å dukka opp nokon spørsmål om celler og slikt.
Ringpora og spreiddpora treslag er også nemnde. Her er litt snadder for engelskkunnige.
Les og lær

Raude lauv

Ja, so er hausten her då med frost og regn i skjønn foreining. Det vert glatt og kaldt å klatra, blautt på bakken og lauvet vert gult og raudt.
Ja, kvifor det eigentleg? Oransje og gule lauv har fargen sin først og fremst frå fråver av grønt sidan klorofyllet er nedbrote og næringsstoffa er lagra i veden for vinteren. Fargen kjem av karotenoidar, pigment som kjem fram når klorofyllet forsvinn.
Men raudfargen i raude lauv vert aktivt laga av treet og det har vore verre å finna grunnen til. Det har vore fleire tildels fantasifulle teoriar opp gjennom tida, den siste og mest sannsynlege så langt kan de lesa om her.
Den går i korte trekk ut på at raudfargen skal vera ein solskjerm som skal gje treet meir tid til å tøma bladet for næringsstoff før det fell av.
Enkelt og greitt.

Graving og trerøter

På byggeplassar og andre anleggsområde er det altfor ofte meir eller mindre naudsynt å grava grøfter og anna forbi tre som skal halda fram å veksa på staden.
Den vanlege metoden er, som vist på desse bileta frå Halsnøy, å gå laus å grava utan å tenkja på røtene.
Når røter vert grevne av på tvers slik som her vert dei øydelagde langt innanføre der det er greve, ofte heilt inn til rotsona og det vert lange langsgåande sprekker og sår som er perfekte for allslags soppar og andre patogen.
Korleis kan ein så gjera det annleis?
For det første kan sikkert litt planlegging der omsynet til trerøter er med som ein faktor sannsynlegvis redusera skadane betydeleg, kanskje kan grøfta flyttast ein meter?
Der det ikkje er mogeleg å planleggja seg ut av uføret finnes det enkle og greie metodar for å minska skadane - faktisk så enkelt som å avdekka hovudrøtene med ein spade (jepp, handmakt!), kappa dei med ei sag eit stykke innanføre der det skal gravast og dekka til røtene så dei ikkje tørkar ut. Treet vert framleis skadd men mykje mindre enn dersom røtene skal slitast av med ei skuffe, resultatet vil visa seg etter nokre år.
I dette tilfellet på Halsnøy ville det kanskje ta to arbeidstimar for ein mann å gjera dette, ca 7-800 kroner, billeg for å unngå sannsynleg skade på desse trea om nokre år.

Kvifor vert det så ikkje gjort? Jau, enkelt og greitt kunnskapsløyse både hjå entreprenør og oppdragsgjevar. Er det akseptabelt i dag? NEI!!